Snel extra maatregelen nodig voor schone lucht “Gezondheid inwoners is een basisrecht”

De Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU) roept gemeenten op om extra maatregelen te nemen voor schonere lucht om de gezondheid van de inwoners te beschermen. Volgens de organisatie moet toegewerkt worden naar de normen die de WHO (World Health Organisation) adviseert. Die zijn vele malen strenger dan de nu geldende Europese normen die levensbedreigend genoemd mogen worden. Dit zegt de NMU naar aanleiding van een vandaag verschenen rapport van de gezondheidsraad over de relatie tussen luchtkwaliteit en gezondheid. 

Enkele maatregelen die de NMU graag ziet:

  • weer de sterk vervuilende 2 tact scooters en brommers (fijnstofkanonnen) uit de steden
  • weer alle benzine snorbrommers, brommers en scooters van de fietspaden
  • breid de milieuzone uit en maak deze strenger
  • stimuleer schoon en elektrisch vervoer
  • ontwikkel een beleid op houtstook, zoals geen rookkanalen in nieuwbouw en een verbod op houtstook bij windstille en mistige dagen
  • verbied de vele dieselaggregaten in de stad en schakel over op green batteries
  • subsidie voor ondernemers voor elektrische bestelauto’s, elektrische bezorgfietsen
  • stimuleer en beloon het fietsen voor woon werk verkeer

Elk jaar overlijden ruim 12.000 mensen in Nederland vroegtijdig door ongezonde lucht. Dat blijkt uit het rapport van de Gezondheidsraad over luchtkwaliteit en gezondheid, dat vandaag is gepubliceerd. Niet alleen blootstelling aan hoge concentraties maar ook langdurige blootstelling aan lage concentraties fijnstof zorgt voor een verminderde levensverwachting van ongeveer 12 maanden.

Luchtverontreiniging staat daarmee in de top 3 van veroorzakers van ziekten en sterfte, samen met overgewicht en roken. De grootste boosdoener in onze directe leefomgeving is verkeer, en dan met name auto’s, vrachtauto’s en scooters die rijden op niet duurzame brandstoffen, zoals diesel en benzine. Zij zorgen lokaal voor de uitstoot van stikstofdioxide, fijnstof en roet, deeltjes die bijdragen aan ongezonde lucht. Deze deeltjes veroorzaken en verergeren luchtweg- en longaandoeningen, zoals astma, COPD of longkanker, maar veroorzaken ook hart- en vaatziekten.

Uit het rapport van de gezondheidsraad blijkt zelfs dat er geen ‘veilige’ drempelwaarde bestaat. Elke blootstelling aan slechte lucht is een gezondheidsrisico. Andersom, elke verlaging van de blootstelling levert gezondheidswinst op. Daarom zijn maatregelen zo hard nodig.

Gemeenten moeten specifieke maatregelen nemen voor ‘hotspots’, dat zijn plekken die nog slecht scoren. Het instellen van een milieuzone, om de uitstoot van hoge concentraties roet en fijnstof door oude dieselvoertuigen terug te dringen, zoals de gemeente Utrecht heeft gedaan, is hier een goed voorbeeld van. Ook het verbieden van snor- en bromscooters in de milieuzone is hard nodig, sommige scooters zijn namelijk tientallen malen vervuilender dan oude diesels.

Mensen zelf kunnen ook helpen. Door bijvoorbeeld veel vaker ‘gezond’ op pad te gaan, de auto te laten staan en voor kortere afstanden de fiets of e-bike te pakken. Beter voor de eigen gezondheid en fitheid én beter voor de luchtkwaliteit. Maar ook het openbaar vervoer, elektrische auto’s en scooters veroorzaken flink minder uitstoot.

Gezond op pad

De NMU voert al enkele jaren campagne om zoveel mogelijk Utrechters op de fiets te krijgen bij kleine ritjes. 60% van de autoritten is korter dan 10 km. Afstanden die makkelijk met de (electr.) fiets gedaan kunnen worden. Via de site www.GezondOpPad.nl worden Utrechters opgeroepen om vaker ‘gezond op pad te gaan’ en voor kleinere afstanden de auto te laten staan. Beter voor de eigen gezondheid en fitheid en beter voor de luchtkwaliteit.