Natuur en Milieufederatie spreekt in op raadsinformatieavond

Op de Raadsinformatieavond van 27 januari maakt Natuur en Milieufederatie Utrecht gebruik van de mogelijkheid om de Raad toe te spreken over de roetkaart en de uitstoot van roet en fijnstof in de stad Utrecht.

Natuur en Milieufederatie bedankt de gemeente voor het initiatief om te komen met de publicatie van de roetkaart. Ook als inwoner van Utrecht ben ik daar blij mee. We krijgen hierdoor een beter inzicht in de gezondheidsrisico’s die luchtvervuiling en roetuitstoot met zich meebrengen. Maar de roetkaart baart ons ook grote zorgen. Als je goed naar de kaart kijkt, zie je bijna overal in Utrecht de straten, pleinen en parkjes geel, paars of rood kleuren. Dat betekent dat je Utrecht eigenlijk uit moet om enigszins gezonde lucht te kunnen inademen. Bijna overal kleurt Utrecht geel, rood of paars en dat betekent dat Utrechters door de roetuitstoot zo’n 6 tot ruim 12 maanden vroeger sterven.  

De publicatie van de roetkaart en de metingen in de stad geven meer inzicht, maar de belangrijkste vraag is nu wat de raad hier aan gaat doen om de leefsituatie en de levensverwachting van haar inwoners te verbeteren.

Er is al een milieuzone ingesteld, er zijn met sloopregelingen oude diesels van de weg gehaald, er rijden al schonere bussen en er zijn al meer fietsstraten. En deze ingrepen zijn de stap in de goede richting. Maar er moet echt meer gebeuren om van Utrecht een gezonde stad te maken.

Het zou toch prioriteit nummer 1 moeten zijn van bestuurders, de verantwoordelijken in de stad om alles op alles te zetten om de gezondheid van de inwoners en onze kinderen te verbeteren?
De raad zou iets moeten doen aan het feit dat we in Utrecht bijna nergens meer gezonde lucht kunnen inademen. Onze eigen kinderen lopen onnodig veel gezondheidsrisico’s en hebben in de stad 30% meer kans op astma. De raad zou vanuit zichzelf iets aan de luchtkwaliteit moeten doen, niet omdat we op plekken de Europese normen niet gaan halen. Normen die overigens op een groot congres van longartsen en wetenschappers als slap en zelfs levensbedreigend werden bestempeld.

De raad zou zich onsterfelijk maken als zij de keuze maken om van Utrecht autostad dit jaar (met start van de Tour de France in het verschiet) te kiezen voor Utrecht groene fietsstad. 

  • Een stad met een grotere en strengere milieuzone dan die we nu hebben
  • Een stad waar fietsers voor gaan en waar auto’s te gast zijn
  • Een stad waar kinderen veilig en in gezonde lucht kunnen fietsen en spelen.
  • Een stad die de meest vervuilde scooters (die 20 tot 2500 x vervuilender zijn als een diesel bestelbusje) om gezondheidsredenen weert.
  • Een stad die internationaal bekend staat als de groenste fietsstad in wereld, kijk naar het voorbeeld van Basel

Natuur en Milieufederatie vraagt aan de gemeente om maatregelen te nemen om van Utrecht een groene, gezonde fietsstad te maken. Maatregelen die ertoe leiden dat de roetkaart van volgende jaren veel meer blauw gekleurd laat zien. We zijn benieuwd naar de maatregelen die de gemeente neemt om de roetkaart er beter uit te laten zien.

Wij als Natuur en Milieufederatie gaan er mee aan de slag, met onze campagne GezondOpPad.nl
Hierin stimuleren we Utrechters vaker de fiets te pakken (vooral voor de kortere stukken). In de campagne verzamelen we handtekeningen voor een petitie, gaan we met bedrijven samenwerken om fietsers te belonen en autorijden te ontmoedigen en daarnaast willen we een app lanceren die het fietsen in Utrecht enorm zal gaan stimuleren. Hoe meer Utrechters gaan fietsen hoe meer ze beloond gaan worden. Hiervoor gaan we nauwe samenwerking aan met het Utrechtse bedrijfsleven en Utrechtse winkeliers.

Vragen aan de raad:

  • Als je naar de roetkaart kijkt en met de concentraties kun je stellen dat bijna in heel Utrecht mensen 6 tot 12 maanden minder lang leven tengevolge van roetuitstoot. Wat kun je van deze cijfers zeggen als je daar de gevolgen fijnstof, ultrafijnstof door verkeer, kachels en andere bronnen bij optelt?

Ons verzoek aan de raad is:

  • Meet ieder jaar op tien plekken in de gemeente met de grootste verkeersdichtheid de luchtvervuiling. Maak de resultaten van de metingen, de uitstoot van (ultra)fijnstof en roet op deze plekken bekend aan de bewoners en stel een actieplan op voor verbetering van de luchtkwaliteit.
  • Creëer meer plekken in de gemeente fietsstraten en groene golven voor fietsers.
  • Stimuleer elektrisch vervoer: Zorg ervoor dat binnen vijf jaar alle gemeentelijke (lease)auto’s en alle scooters elektrisch rijden. Deel deze auto’s buiten kantooruren met de bewoners via een deelinitiatief.
  • Zorg dat op rondwegen auto’s op lagere snelheid in groene golven kunnen doorrijden, om zo de uitstoot te verminderen. 
  • Communiceer meer de positieve effecten van maatregelen: bijv. door het instellen van de milieuzone en de nieuwe bussen in de stad leven Utrechters gemiddeld … maanden langer. Nu is er teveel aandacht voor het verbod van die oude diesel die het centrum niet meer in mag terwijl tienduizenden Utrechters er qua gezondheid op vooruit gaan. 
  • Vergroot de milieuzone en maak deze strenger.

In Duitsland zijn al in meer dan 50 gemeenten milieuzones. Door de milieuzone in Berlijn bijv. is de uitstoot van fijnstof uit auto’s in korte tijd al met 24% verbetert. Als je daar nog maatregelen aan toevoegt zoals stimuleren en belonen van fietsen of sloopregelingen voor hele oude diesels en oude scooters kun je echt grote verbeteringen bewerkstellingen”